Gezonde en risico veulens

Gezonde en risico veulens

maart 20, 2016 0 Door Evy

Ik heb deze blog geschreven na een symposium op de kliniek/universiteit van Utrecht waar ik heen ging na het overlijden van ons veulentje Mc Connolly. 

Wat sowieso belangrijk is, is hoe je een gezond veulen herkent.

  • Een gezond veulen is binnen 30 minuten zonder hulp geboren
  • Zit met opgeheven borst/hoofd binnen 4 minuten
  • Staat binnen 2 uur
  • Drinkt binnen 2 uur
  • Drinkt MINIMAAL 2 liter biest in de eerste 8 uur
  • Een merrie plast binnen 6 uur
  • Een hengst plast binnen 10 uur
  • Melkmest (geel) komt binnen 24 uur af.

En een afwijkend veulen. Wat erg belangrijk is om te weten, is dat hij alles zou doen om je te foppen.
Een afwijkend veulen:

  • Is in alles te traag
  • Staat niet genoeg
  • Is slap
  • Zit veel onder de uier, maar de uier blijft vol
  • Volgt de moeder onvoldoende
  • Ligt te veel
  • HET VEULEN TOONT ZICH DE EERSTE 24-36 UUR REDELIJK. Hij loopt op de reservetank tot deze ook leeg is.

 

Hoe je een slap veulen krijgt heeft verschillende oorzaken:

  • Hij kan onderontwikkeling hebben gehad tijdens de dracht (dit kan al komen door ziekten of een heftige koliek-aanval, deze kan ook zorgen voor een vroeggeboorte).
  • Een slap veulen kan ook komen door zuurstofnood tijdens de geboorte (bijvoorbeeld tijdens Red-Bag of vliesje te lang over de neus) of door gebroken ribben door de perskracht van de merrie.
  • Een slap veulen kan ook na de geboorte komen door bloedarmoede, door nabloeden uit de navel, onvoldoende melkopname, bacteriën of virussen.

Meest voorkomende doodsoorzaken zijn

  • Bloedvergiftiging
  • Longontsteking (onze Mc Connolly zijn uiteindelijke overlijden)
  • Zuurstoftekort bij geboorte (Mc Connolly door de RedBag)
  • Traumatische letsels

 

Wat ook erg interessant is, wat ik eerder niet wist. Is dat je echt niet gelijk naar de merrie/veulen toe moet als ze blijven liggen, dat ze eigenlijk nog 30 tot 45 minuten moeten blijven liggen om via de navelstreng en nageboorte nog 1,5-2 liter bloed achteraf binnen te krijgen. Een veulen heeft voor de geboorte ongeveer 5 liter bloed, daarna krijgt hij dus nog 1,5 tot 2 liter binnen. Als de navelstreng eenmaal los is en/of de paarden gaan zelfstandig staan, probeer ze dan zelf hun gang te laten gaan, de natuur weet het wel.

Als een placenta ontstoken is krijgt het veulen zuurstof en/of voedingstekort, onderontwikkeling of vroeggeboorte, wat het veulen meestal niet overleefd. Je kan dit na de geboorte aan de placenta herkennen.
Een onderontwikkeld veulen kan je herkennen aan zijn slappe oren, hele slappe, kleine, magere postuur, en op de röntgenfoto heeft hij nog geen verkalking bij zijn gewrichten.

 

Wat kan er mis gaan tijdens de geboorte.

  • Zware verlossing
  • Navelbloeding
  • Red-Bag: nageboorte komt direct mee. Als er tijdens de geboorte en grote rode blaas komt in plaats van een lichte/witte. Deze moet je gelijk openen en daarna gelijk met heel veel spoed de dierenarts bellen!

Gevolg van het loskomen van de nageboorte (RedBag) zijn twee dingen:

  • Door dat de placenta en de witte vruchtzak mét vruchtwater tegelijk naar buiten komen, past dit niet door het geboortekanaal. De merrie krijgt een hele zware bevalling en blijft opstaan, liggen en persen, zonder dat het water breekt.
  • Bij het veulen ontstaat er zuurstofnood omdat de placenta al mee komt met de geboorte. In de placenta krijgt het veulen zuurstof via de navelstreng. De zuurstoftoevoer stopt zodra de placenta los laat. Dit geeft schade aan alle organen die functievermindering krijgen. Meestal merk je pas na 24-36 uur duidelijk dat er iets niet goed gaat, tenzij je weet waar je op moet letten (bovenaan bij afwijkend veulen)

Links: Normale bevalling, Rechts: een red-bag

red bag

Het is echt heel belangrijk dat je de merrie 6 a 8 weken voor de bevalling niet gaat verplaatsen. 2 tot 6 weken voor de bevalling begint namelijk de biest-aanmaak met de anti-bacteriën van de omgeving waar ze op dat moment staat. Sommige paarden beginnen daar al 8 weken van te voren mee. Het is daarom belangrijk om géén andere paarden meer in die stal te laten staan, géén potstal maken en het liefst zelfs elke keer als je een ander paard hebt aangeraakt je handen te wassen voor je naar de drachtige merrie gaat.

De beste plek voor de bevalling is een rustige plek. Loop ook niet gelijk na de bevalling naar de merrie en het pasgeboren veulen, over 2 uur is het nog steeds een hengst of merrie. Laat de merrie ook liever niet op een manege of pensionstal bevallen waar veel drukte heerst tijdens en na de bevalling. Sommige merries kunnen de bevalling uren ophouden waardoor de toestand van het veulen verslechterd, waardoor er zelfs ook een red-bag bevalling kan ontstaan (onze Murphy tijdens de bevalling van Mc Connolly)

Forceer niks, geef ze anderhalf uur, blijf op afstand. Geef het veulen de tijd om zelf rustig op te staan, zelf naar de uier te zoeken en zelf met de moeder kennis te maken. Als binnen anderhalf uur nog niet gedronken heeft kan je dan in actie komen.

Nageboorte moet er binnen 2 uur zelf afkomen, ga op zijn laatst na 4 uur de dierenarts bellen, binnen 6 uur moet hij er af zijn!

 

Eigen ervaring
Bij onze Murphy hebben wij helaas al vaker pech gehad. Bij Meaghan is ze in de nageboorte blijven staan (ongeveer 9 uur) en hierdoor een infectie gekregen terwijl wij al die tijd op de dierenarts hebben gewacht en deze bleven bellen. Hierdoor moest ze ook opnieuw gespoeld worden voordat we weer konden insemineren. Gelukkig is er verder niks gebeurt met Murphy.
Connolly heeft echt een drama-start gehad. Murphy is om 11.00 in de ochtend begonnen met weeën. Toen de dierenarts om 12u kwam had ze al 10 cm uitsluiting. Door omstandigheden heeft ze pas 05.00 de bevalling ingezet. Dit heeft vééél te lang geduurd en door de te lange weeën is de placenta losgekomen. Hierdoor kregen we een Redbag. Gelukkig brak de Redbag door voordat we zelf in actie hoefde te komen. Connolly begon wel heel snel met opstaan, drinken en lopen. De melkmest kwam ook heel snel af. De dierenarts is 3x per dag langs geweest om het veulen te controleren. Helaas heeft hij nog een infectie gekregen in zijn longen wat een longontsteking heeft veroorzaakt en is hij in Diergeneeskunde Utrecht overleden…